Ludzie produkowali i spożywali alkohol od zarania dziejów. W umiarkowanych ilościach alkohol może działać uspokajająco, relaksacyjnie, a nawet wywierać korzystny wpływ na zdrowie (patrz: Miażdżyca). Spożywany w nadmiarze, zatruwa organizm i wywołuje uzależnienie. Alkohol jest również przyczyną ponad połowy zabójstw, samobójstw i wypadków drogowych. Nadużywanie alkoholu wywołuje konflikty rodzinne i społeczne, począwszy od nieobecności w pracy, a skończywszy na kradzieżach i przemocy w rodzinie. Bezpośrednie skutki spożycia alkoholu wahają się od niewielkich zmian nastroju do całkowitej utraty koordynacji ruchowej, zaburzeń widzenia i mowy - są to objawy ostrego zatrucia alkoholem, czyli upojenia alkoholowego. Objawy te zwykle ustępują po kilku godzinach od zaprzestania picia (patrz: Kac). Zazwyczaj uważa się, że stężenie alkoholu we krwi przekraczające 0,8 promila jest dowodem zatrucia alkoholowego (upojenia zwykłego). Dalsze spożycie alkoholu prowadzi do zaburzenia czynności mózgu i utraty przytomności, a nawet może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia. Alkoholizm przewlekły to postępująca, potencjalnie śmiertelna choroba, która charakteryzuje się coraz większym pragnieniem picia, wzrostem tolerancji alkoholu, fizycznym uzależnieniem od alkoholu oraz utratą kontroli nad piciem. Fizyczne uzależnienie od alkoholu nie zawsze jest oczywiste dla otoczenia. Niektórzy alkoholicy potrafią zachowywać kontrolę nad sobą, sprawiając wrażenie, iż radzą sobie z codziennymi sprawami. Alkohol może być jednak przyczyną wielu chorób, między innymi niedocukrzenia, chorób nerek, uszkodzenia mózgu i serca, poszerzenia naczyń krwionośnych w skórze, przewlekłego zapalenia żołądka oraz zapalenia trzustki (patrz: Choroby trzustki). Alkoholizm może również wywoływać impotencję u mężczyzn, uszkadzać płód u kobiet w ciąży, a także zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworu krtani, przełyku, żołądka i trzustki. Ponieważ dieta alkoholików jest często niewłaściwa, występują u nich niedobory pokarmowe. U osób pijących duże ilości alkoholu dochodzi do uszkodzenia wątroby, a u co najmniej 1 na 5 chorych rozwija się marskość wątroby.