Alkoholizm powodują biologiczne czynniki genetyczne, fizyczne, psychologiczne, środowiskowe socjalne. Czynniki genetyczne odgrywają zasadniczą rolę: dzieci alkoholików są od 4 do 5 razy bardziej narażone na popadniecie w ten nałóg. Z drugiej strony, niektóre dzieci alkoholików przezwyciężają to rodzinne uwarunkowanie, stając się całkowitymi abstynentami. Ciągła potrzeba picia sprawia, że próby jego przerwania są bardzo trudne. Dodatkowe trudności sprawia negacja problemu przez samych alkoholików, którzy stosują różnorodne chwyty psychologiczne, wiążąc swoje problemy z czymś innym niż picie. Dawniej uważano alkoholizm za chorobę ludzi słabych psychicznie, natomiast obecnie uważa się, że zachorować może każdy. Praktycznie we wszystkich społeczeństwach przestrzega się przed nadużywaniem alkoholu, a w kilku krajach obowiązuje nawet całkowita prohibicja, która jest rzadko skuteczna. Mimo iż rządy oraz prawodawcy podejmują działania mające na celu zapobieganie nadużywaniu alkoholu, do jego spożywania stale nakłaniają ludzi producenci alkoholu (poprzez reklamy), a także samo społeczeństwo. Alkoholizm jest szczególnie niebezpieczny wśród ludzi młodych oraz osób w podeszłym wieku, częściowo dlatego, że objawy uzależnienia są trudno dostrzegalne.